ULTRAVİYOLE RADYASYONU NEDİR? NEDEN ZARARLIDIR? UV’DEN NASIL KORUNURUZ?

ULTRAVİYOLE RADYASYONU NEDİR? NEDEN ZARARLIDIR? UV’DEN NASIL KORUNURUZ?

Güneş dünyamızdan 150 milyon km uzaktadır.  Isı, ışık ve UV radyasyonu yayar. Isı ve ışık dünyamızda yaşayan milyonlarca canlının yaşam kaynağıdır. Kısa dalga UV ışınları enerji bakımından daha yüklüdür. Canlı dokular için son derece zararlıdır ve zamanından önce yaşlanmasına sebep olur. Güneş ışınlarının çok az bir kısmını görebiliriz (400-700) nm- Bir nanometre milimetrenin milyonda bir büyüklüğünü ifade eder, UV radyasyonu güneş ışınlarının %5’ini oluşturmasına rağmen çok tehlikelidir. Radyasyonu gözlerimizle göremeyiz ve hissedemeyiz ancak zararlı etkilerini gözlemleyebiliriz.

Güneş ışınımı dalga boylarına göre ve aşağıda verilen temel gruplar ile ifade edilir.

a-) Gama Işınları

b-) X- Işınları

c-) UV radyasyonu üç bileşenden oluşmaktadır. (320-400 nm dalga boyları arasında UV-A), (290-320 nm arasında UV-B), (200-290 nm arasında da UV-C ) olmak üzereüç gruba ayrılır.

d-) Görünür (visible) ışık (400-700 nm)

e-) Kızıl ötesi (ınfrared) ışık

UV-A, UV radyasyonun en az zararlı şeklidir ve dünyaya büyük miktarlarda erişir. Çoğu UV-A ışınları ozon tabakasının içerisinden doğrudan geçer.

UV-B  radyasyon, potansiyel olarak çok zararlıdır. UV-B radyasyonunun çoğu, stratosferde ozon tabakası tarafından yutulur. %2-5’i geçer.

UV-C  radyasyonu çok enerjik olduğundan potansiyel olarak en zararlı olanıdır. Stratosferde oksijen  ve ozon tarafından yutulur ve dünya yüzeyine erişemez.

Yüzeyler UV  radyasyonu farklı derecelerde yansıtır. Kar, UV radyasyonunu %85’in üzerinde bir miktarla en yüksek bölümünü yansıtır ve UV radyasyon yükseklerde daha da artar. Bu nedenlerle de kayakçılar ve dağa tırmananlar çok daha dikkat etmelidirler. Kuru kum ve beton yüzey %12’nin üzerinde yansıtabilir. Su ise sadece %5’ini yansıtabilir. Kumlu deniz kenarında güneş banyosu yapan insanlar normalden %10 daha fazla UV-B alırlar. Dağcılarda tırmanma sırasında, güneşin sıcaklık etkisinin azalmasına rağmen güneş yanığı olma olasılığı daha fazladır. UV radyasyonundan korunmak için yapılması gerekenler, öğle saatlerinde ışınlara maruz kalma sürenizi mümkün olduğunca sınırlayın. Güneş ışınlarının en şiddetli olduğu öğlen saatlerinde (11.00 ile 15.00 arasında) UV radyasyonu diğer zamanlara göre %70 daha yüksektir. Dışarıda herhangi bir aktivite yaparken koşu, yürüyüş  yada çalışırken ihtiyacınıza göre genel veya özel amaçlı kullanılan kaliteli bir güneş gözlüğü takılmalıdır, şemsiye ve siperli şapka’da kullanabileceğimiz diğer malzemelerdir.

Bu gönderiyi paylaş


ARA
YOL TARİFİ